तरक्कीपसंद - मसूद पेझेश्कियान

पुराणमतवाद आणि मानवी हक्कांची पायमल्ली यांमुळे गेली काही वर्षे चर्चेत असलेल्या इराणमधील निवडणुकीत मतदारांनी प्रगती आणि मानवाधिकारांना कौल दिला आहे. इराणच्या अध्यक्षपदी मसूद पेझेश्कियान या सुधारणावादी नेत्याचा विजय हेच सांगतो. हिजाबसक्ती आणि पोलिसी अत्याचारांना विटलेल्या इराणी जनतेने त्यांच्या रूपाने खुलेपणाला पसंती दिली. सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खोमेनी यांचा पाठिंबा लाभलेले कट्टर नेते सईद जलीली यांच्यावर पेझेश्कियान यांनी विजय मिळविला. माजी अध्यक्ष इब्राहिम रईसी यांचा हेलिकॉप्टर अपघातात मृत्यू झाल्यानंतर अध्यक्षपदासाठी तेथील सर्वोच्च ‘गार्डियन कॉन्सिल’ने चार उमेदवार रिंगणात उतरविले होते. त्यांपैकी तिघे कट्टर विचारांचे पुरस्कर्ते होते. मात्र, जनतेने त्यांना नाकारून पेझेश्कियान यांना विजयी केले.

गेली काही वर्षे इराण वेगवेगळ्या कारणांनी चर्चेत आहे. एकीकडे अमेरिका-इस्रायलशी शत्रुत्व आणि हमास-हिजबुल्लाहला पाठिंबा हे इराणचे सूत्र राहिले आहे. दुसरीकडे जगभरात खुलेपणाचे वारे वाहत असताना, इराणमध्ये मात्र गेली काही वर्षे पुराणमतवादाचा पगडा वाढत असून, तेथील जनता हैराण झाली आहे. हिजाबसक्तीच्या कायद्यानंतर जनतेमध्ये असंतोष उफाळून आला. नैतिक पोलिसांनी दडपशाहीच्या मार्गाने ही आंदोलने चिरडण्याचा प्रयत्न केला. रईसा अमिनी या तरुणीच्या कोठडीतील मृत्यूनंतर जनतेत संतापाची लाट उसळली होती. त्या पार्श्वभूमीवर पेझेश्कियान यांनी या सक्तीला विरोध केला आहे. दुसरीकडे अमेरिकेशी करण्यात येणाऱ्या अणुकराराची चर्चा थांबल्याने इराणवर अनेक निर्बंध लागू झाल्याने प्रगतीचे गाडेही अडले आहे. हा करार पुनरूज्जीवित करण्यासाठी पाश्चिमात्य जगाशी चर्चा करण्याचे आश्वासन त्यांनी प्रचारात दिले आहे. त्याला विशेषत: तरुण व महिलांची पसंती लाभली.

मूळचे हृदय शल्यविशारद असलेले पेझेश्कियान यांनी या आधी आरोग्यमंत्री आणि उपसभापती म्हणूनही जबाबदारी सांभाळली आहे. यापूर्वी अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत त्यांनी माघार घेतली होती. ते अध्यक्षपदी विराजमान झाले असले, तरी खरी सत्ता सर्वोच्च नेत्यांच्याच हाती आहे. त्यामुळे प्रचारातील उदारमतवाद प्रत्यक्षात आणून जनतेला मोकळा श्वास घेण्याची संधी मिळवून देण्याचे आव्हान त्यांच्यापुढे असेल.

अशाच अधिक बातम्या वाचण्यासाठी भेट द्या महाराष्ट्र टाइम्सला. ताज्या बातम्या, शहर, देश, अर्थ, क्रीडा, भविष्य आणि लाइफस्टाईल संदर्भातील सर्व बातम्यांचे अपडेट्स मिळवा. व्हिडिओ पाहण्यासाठी मराठी TimesXP ला भेट द्या.

2024-07-10T07:04:01Z dg43tfdfdgfd